تبلیغات
انجمن علمی بانكداران - چک الکترونیکی بجای چک پول
چک الکترونیکی بجای چک پول | عمومی ,

درحالی که هنوز نامش را به درستی نمیدانند و چک مسافرتی را که مربوط به دهها سال پیش است چک پول می نامند می خواهند کودتا کنند و چک الکترونیکی را به مردم بقبولانند .

چک پول پدیده ای است مختص ایران زمین .

بانکها نقش بانک مرکزی را بازی می کنند و پول چاپ میکنند . میتوانید ادامه مطلب را ببینید

مردم هنوز به کارتهای مثلاْ اعتباری عادت نکرده اند که شما چک . . . به آنها  بفروشید

به گزارش خبرگزاری ها رییس کل بانک مرکزی در حاشیه نشست هیات دولت از جایگزینی چک الکترونیکی به جای چک پول خبر داده است .
چگونه ما که بانکی هستیم نمیدانیم شاید آقا طهماسب بداند.

 اما در ادامه مطلب راهکار بیدآبادی را با راهکار مظاهری مقایسه کنید

چک‌پول، ابزار مالی ویژه‌ای در عملیات بانکداری ایران است که در هیچ کشور دیگری بدین نحو استفاده نمی‌شود.

در واقع، این ابزار بانکی مولود وضعیت منحصر به فرد نظام بانکی ایران و فضای خاص حاکم بر آن پس از اجرایی شدن قانون عملیات بانکداری بدون ربا (اسلامی) در سال 1363 است که به دلیل محدودیت‌های ارزی، جایگزین چک‌های مسافرتی (travel check) پیش از انقلاب شد و این واقعیتی است که اکثر کارشناسان اقتصادی بر آن اتفاق نظر دارند.

بیژن بیدآباد، کارشناس اقتصادی در این زمینه می‌گوید: «در اولین سال‌های پس از پیروزی انقلاب، سرمایه‌داران مخالف انقلاب و ناراضیان سیاسی اقدام به مهاجرت و خارج کردن سرمایه‌های خود از ایران کردند. این اقدامات و خروج سرمایه‌ها از ایران، حجم انتقال منابع مالی و حتی منابع ریالی کشور را تشدید کرد به گونه‌ای که اسکناس‌های ریالی در بازارهای حاشیه‌ای ایران خرید و فروش می‌شد. از سویی دیگر جعل اسکناس نیز همزمان با این اتفاقات وسعت یافت به طوری که به دلیل نبود ابزارهای شناسایی اسکناس‌های تقلبی، حجم ارقام ورودی این اسکناس‌ها به کشور نیز فزونی یافت.»

کاهش ارزش پول و بانک مرکزی دلایل گسترش چک‌پول‌ها

وی عوامل یادشده را در ابداع نوع جدیدی از ابزار بانکی در بازار پول ایران تحت عنوان «چک‌پول»‌ها موثر می‌داند ضمن این که به گفته بیدآباد، افزایش مداوم نرخ تورم نیز نیاز به ارقام اسمی بزرگتر برای واحد پول ملی را طلب می‌کرد زیرا ارزش اسمی معاملات به شدت رشد یافته بود. به همین دلیل چک‌پول به عنوان یک ابزار مناسب مورد استقبال اقتصاد ایران قرار گرفت.

از سوی دیگر، سه عامل، الزامی بودن احراز هویت بر صدور و پرداخت چک‌پول، بزرگ بودن ارقام اسمی چک‌پول برای انجام معاملات بزرگ و عدم توانایی قاچاق و نقد آن در خارج از کشور به دلیل نبود ارتباط ارزی میان بانک‌های ایرانی و خارجی، از جمله دلایل تاثیر گذار در
شکل‌گیری چک‌پول‌ها هستند که توسط بیدآباد مطرح می‌شوند.

بی‌توجهی بانک مرکزی به آثار منفی توسعه بیش از حد این ابزار پولی نیز باعث شد که چک‌پول‌ها جایگاه وسیعی در عملیات پولی کشور بیابند. دلیلی که بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر آن اتفاق نظر دارند. چرا که به گفته مهدی تقوی اگر بانک مرکزی با کاهش ارزش پول ملی اقدام به انتشار اسکناس درشت می‌کرد دیگر نیازی به انتشار چک‌پول و حل معضلات پدید آمده، نبود.

این کارشناس اقتصادی، عدم توسعه بانکداری الکترونیک در ایران را نیز دلیلی بر رشد و توسعه کاربرد چک‌پول‌ها می‌داند: «توسعه بانکداری الکترونیک و انجام معاملات با چک نیاز به چک‌پول را در سایر کشور‌ها از بین می‌برد.»

چک‌پول در ایران چک مسافرتی در دنیا

چک‌های مسافرتی (travel check) چندین دهه قبل در کشورهای پیشرفته ابداع شد. کارآیی این ابزار در نقل و انتقال ارز توسط مسافران بود، به این‌ نحو که توافقی میان بانک‌های بین‌المللی صورت گرفت که بر مبنای آن چک‌پول‌های صادره بانک صادرکننده را به آورنده آن بپردازند.

دلایل به وجود آمدن چک‌های مسافرتی در اروپا

به گفته بیدآباد چک‌های مسافرتی به دلیل این که منجر به جا به جایی ارز نمی‌شدند، کارایی بالاتری نسبت به پول نقد یا اسکناس داشتند.

همچنین هزینه‌های تبدیل چک‌های مسافرتی ارزی به پول ملی کشور مورد نظر در مقایسه با تبدیل اسکناس خارجی به پول ملی آن کشور کم تر است. منع عملیات پولشویی، عدم جابه جایی منابع نقدی بانک‌ها و احراز هویت کامل دارندگان چک‌های مسافرتی از جمله موارد دیگر به وجود آمدن و رونق چک‌های مسافرتی توسط بانک‌ها شد.

وی در ادامه می‌افزاید: «بسیاری از چک‌های مسافرتی ارزی با رقم ارز ملی کشورهای بزرگ صنعتی صادر می‌شدند که در این صورت حکم چک‌پول را دارا بودند. برای نمونه چک‌های مسافرتی دلاری اگر در آمریکا خرید و فروش می‌شد، نوعی چک‌پول تلقی می‌شدند و اگرافراد همین چک‌های مسافرتی را در خارج از آمریکا خرید و فروش می‌کردند، حکم چک مسافرتی را داشتند.»

راهکارهای کاهش استفاده از چک‌پول‌ها

به نظر می‌رسد، چک‌پول پدیده جدیدی است که اگر ایران اولین استفاده‌کننده آن نباشد به طور حتم می‌توان گفت که ایران در این نحو استفاده از چک‌پول نخستین کشور در جهان باشد. چک‌پول‌ها به دلیل بی‌توجهی بانک مرکزی در شرایطی که تورم سیر صعودی به خود گرفته و در پی آن ارزش پول در کشور با کاهش مواجه شده بود از سوی بانک مرکزی و بانک‌ها به خدمت گرفته شدند و آن گونه که طهماسب مظاهری، رییس بانک مرکزی معتقد است در دو سال گذشته بانک‌ها
به طور جدی اقدام به انتشار بی‌رویه چک‌پول‌ها کردند که این چک‌پول‌ها به دلیل ضریب بالای سرعت گردش موجب افزایش نرخ تورم البته به صورت محدود می‌شوند. بنابراین به عقیده بسیاری از کارشناسان، نبود اسکناس‌های درشت و عدم رشد و گسترش بانکداری الکترونیک که به دلیل نبود زیرساخت‌های امنیتی و مخابراتی مناسب میسر نشده و نیز انجام معاملات به صورت نقدی توسط افراد موجب تقویت روند استفاده از چک‌پول‌ها شده است. لازم به ذکر است که چاپ و انتشار اسکناس‌های 10 هزار تومانی و خروج به موقع چک‌پول‌ها از گردش در چرخه اقتصاد پس از یک بار استفاده توسط بانک‌ها و کمک به گسترش بانکداری الکترونیک در این زمینه موثر واقع شود.



طهماسب مظاهری اظهارداشت: یکی از راهکار‌هایی که برای متعادل شدن نسبت استفاده بانک‌ها از چک پول در دست اجرا داریم جایگزینی چک الکترونیکی به جای چک پول با این هدف است که در نزدیکی شب عید شوکی وارد بازار نشده و یا مردم دچار کمبود ابزار نقدینگی نشوند.
وی توضیح داد: چک پول خدمتی است که بانک‌ها در زمان کمبود اسکناس مورد نیاز جامعه ارائه می‌کنند اما متاسفانه در حال حاضر بخشی از نقش اسکناس را در جامعه بر عهده گرفته است البته اینکه اصل انجام این کار در قالب ضابطه و قانونمندی است شکی نیست اما موضوع اینجاست که تعدادی از بانک‌ها از آن بیش از حد مجاز منتشر کرده‌اند که در بررسی بانک مرکزی مشخص شده است در چند سال گذشته به تدریج این نسبت اضافه شده که باید به حالت طبیعی بازگردد.
به گفته او در دو سه ماه اخیر نسبت استفاده بانک‌ها از چک پول‌ها به تدریج کاهش یافته و بانک‌ها به سمت رعایت نسبت‌ها می‌روند.
وی خاطرنشان کرد: نکته‌ای که درباره چک پول حائز اهمیت بوده این است که زمان انتشار آن باید با امضای اول خریدار
مظاهری با بیان اینکه تغییر پول ملی هم در دست مطالعه است افزود: در کنار اقدامات انجام شده برای ساماندهی این امر دو اقدام موازی برای جبران نیاز مردم در دستور کار قرارگرفته که شامل چاپ اسکناس درشت است که اخیرا اسکناس 50 هزار ریالی آن چاپ شد، علاوه بر آن توسعه بانکداری الکترونیکی و توسعه استفاده از کارت بانک‌ها نیز رشد یافته تا نیازی به حمل پول کمتر با ارائه خدمات بیشتر برای مردم فراهم شود.
به اعتقاد وی با مجموعه اقدامات انجام شده به سمت ایجاد انضباط درباره ابزار مالی و پولی که در دست مردم قرار دارد می‌رویم.
مظاهری همچنین در پاسخ به این سوال که آیا ادامه سیاست‌های انقباضی که با هدف کاهش تورم انجام می‌شود به صادرات لطمه می‌زند گفت: معتقدم تنها چیزی که به صادرات لطمه می‌زند تورم است و بنابراین باید تورم کنترل شود. البته سیاستی که اتخاذ شده اصلا انتقادی نیست بلکه سیاست تعدیل و عادی‌سازی روال کار بانکی محسوب می‌شود.
وی افزود: بانک‌ها با این روش باید بتوانند در حد اعتبارات و سپرده‌هایی که دریافت می‌کنند و منابعی که در اختیار دارند تسهیلات در اختیار مردم قرار دهند و از سویی باید توجه داشت که سیاست انقباضی در جایی تعریف می‌شود که بانک‌ها کمتر از سپرده‌های خود تسهیلات دهند در حالی که ما چنین کاری نکرده‌ایم بلکه تاکید داریم که بانک‌ها علاوه بر منابع خود خواستار تزریق پول از بانک مرکزی نشوند چراکه منابع بانک‌ها برای دادن اعتبارات لازم کفایت می‌کند و هر بانکی باید در حد منابع خود تسهیلات دهد.
مظاهری تصریح کرد: سیاست فعلی ما انقباضی تلقی نمی‌شود چراکه معتقدم سیاست انقباضی تاکید دارد که بانک‌ها کمتر از منابعی که دارند تسهیلات دهند در حالی که براساس سیاست انبساطی هر چه منابع در اختیار داریم به صورت پول چاپ کرده و در اختیار بانک‌ها قرار دهیم که این سیاست نیز در شرایط تورم موجب ایجاد تورم جهنده‌ای می‌شود که برای همه بخش‌ها مشکل‌ساز خواهد بود.
مظاهری در پاسخ به این سوال که آیا تبلیغات بانک مسکن برای اعطای دو پلاک ثبتی موجب افزایش نقدینگی نمی‌شود گفت: حجم نقدینگی به حجم کل اعتباری که بانک‌ها می‌دهند بستگی دارد و به این که برای یک خانه یا دو خانه وام دهند بستگی ندارد و اعطای چنین وامی‌ در حد نقدینگی اهمیتی ندارد بلکه این بانک به دنبال انجام خدمت برای کسانی است که در یک خانه زندگی می‌کنند.


نوشته شده توسط arman در جمعه 7 دی 1386 و ساعت 06:12 ق.ظ
نوشته های پیشین
+ آیا بانک مرکزی نظارتی بر بانکها دارد+ آیا ((ما)) میتواند بیمه ملت ایران باشد+ افزایش سرمایه بانکها+ ویژگی اعضای کمیته انضباطی تهران + آینده صنعت بانکداری و آینده بانک ها + استخدام و اخلاق حرفه ای + کمک به مردم پاکستان یا دور ریختن پول+ بانکداران موفق در آینده چگونه اند؟+ جایزه یا جهیزیه+ در بانکداری چه خبرها که نمی شنوی+ استاندارساز ی فرایند اعطای تسهیلات+ مقررات بیشتر برای بانک های بریتانیایی+ درحوزه سیاستهای پولی دولت چه كسی حرف اول + بخیلها به‌جای «كلیدر» دولت‌آبادی «دن آرام» شلوخوف را می‌خوانند. + چشم انداز 15 ساله

صفحات: